'Whatever it takes'
Sommige zinnen blijven hangen, soms decennialang. In de serie Iconische Oneliners duikt emeritus hoogleraar bestuurskunde Ernst ten Heuvelhof in historische toespraken. Hoe zijn ze tot stand gekomen? Wat hebben ze teweeggebracht? En wat kunnen we leren van woorden die geschiedenis schreven? Deze keer: Whatever it takes van Mario Draghi.
Zelden hebben woorden meer financieel effect gehad dan ‘whatever it takes’. Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank, sprak ze uit op de Global Investment Conference in Londen op 26 juli 2012. Het was een informele bijeenkomst van investeerders, bedoeld om elkaar weer eens te zien en bij te praten.
Het waren spannende tijden. In de markt werden vraagtekens gezet bij het vermogen van de zwakkere eurolanden om hun schulden terug te betalen, de economie dreigde terug te glijden in een recessie en er bestond geen duidelijk Europees plan om uit de misère te komen. Toch maakte Draghi die dag een ontspannen indruk. Hij babbelde wat met andere forumleden en nodigde hen uit alle tijd te nemen, omdat hij toch niet veel te zeggen had.
Draghi was vooral aanwezig om investeerders duidelijk te maken dat de Europese economie en de euro er goed voor stonden – zijn standaardverhaal. En toen hij eindelijk het woord kreeg, deed hij dat aanvankelijk niet al te gelukkig. Zeker niet voor een man die weet dat zijn woorden op een goudschaaltje worden gewogen. Hij vergeleek de euro met een bumblebee en zei dat zo’n hommel, ondanks zichzelf, toch kan vliegen. Verwarring in de zaal, natuurlijk. Want daar overtuig je doorgewinterde investeerders niet mee. Die horen alleen maar ‘bumblebee’ en ‘euro’, en dat wekt weinig vertrouwen.
Maar Draghi bleef ontspannen, keek nauwelijks in zijn papieren, zuchtte eens diep en zei: ‘But there is another message I want to tell you. Within our mandate, the ECB is ready to do whatever it takes to preserve the euro.’ Hij pauzeerde even en voegde eraan toe, om de laatste twijfels weg te nemen: ‘Believe me, it will be enough.’
Het leek geïmproviseerd, maar was het dat ook? Was dit idee besproken in het bestuur van de ECB? In zekere zin wel, maar Draghi was een stapje verder gegaan dan afgesproken. Iets wat hij vaker deed. En hoe kwam hij op deze formulering? Mensen die hem goed kennen, vermoeden dat hij er lang over heeft nagedacht. Anderen denken dat hij de woorden ter plekke verzon. Zelf zwijgt hij erover.
De zaal reageerde enthousiast. Dat was begrijpelijk: het was duidelijk dat hun uitgeleende geld veilig was. Het geld zou blijven stromen en ook zwakke eurolanden zouden betrouwbaar blijven, gesteund door de ECB. De rentes die de zwakkere eurolanden moesten betalen, begonnen te dalen. En de rest is geschiedenis.