Hoe je stevig communiceert zonder te verharden
Onder druk zeggen we vaak nét niet wat we bedoelen. We praten harder, trekken ons terug of ratelen maar door. Josanne Toussaint legt uit hoe adem, stem en houding het verschil maken.
Of je nu in een raadszaal staat, een lastig gesprek voert of je punt probeert te maken in een vergadering: zodra de spanning oploopt, neemt ons lichaam het over. Dat werkt ons zelden in de hand. Josanne Toussaint, eigenaar van Instituut Wijs! en auteur van Sprekend jezelf zijn, begeleidt professionals bij dat soort momenten.
Van zangeres tot logopedist
Toussaints fascinatie voor dit type communicatie begon al vroeg, op het podium als zangeres. 'Daar kun je mensen raken, maar het is ook kwetsbaar. Zeker als je niet de juiste snaar raakt. Ik kan nog steeds buikpijn krijgen van situaties waarin mensen elkaar niet begrijpen of hun boodschap niet goed kunnen overbrengen.’
Na haar studie communicatie volgde ze een opleiding logopedie en specialiseerde zich in adem, stem, spraak en presentatie. Die combinatie is geen toeval. 'Als je snapt hoe je lichaam werkt en wat stress doet met je adem, houding en stem, kun je daar grip op krijgen.’ Die kennis verweef ze in haar trainingsmethode.
Harder praten werkt niet
Toussaint traint diverse groepen: van politici en burgemeesters tot advocaten en communicatieprofessionals. De rode draad die ze vrijwel altijd terugziet, is dat mensen onder druk vaak denken: ik heb gelijk, dus ik ga de ander daarvan overtuigen. ‘Het gevolg is dat ze harder gaan praten, naar voren komen in de houding en er meer spierspanning in kaken en lichaam ontstaat.’
De tegenovergestelde reactie is volgens haar net zo herkenbaar. ‘Mensen trekken zich juist terug, denken laat dan maar en gaan ratelen. Sneller, hoger, ongeruster. In beide gevallen is het resultaat hetzelfde: de boodschap landt niet en gedoe ligt op de loer.’
Primaire reacties
Waarom is stevig blijven zonder te verharden en te gaan ratelen zo moeilijk? 'Omdat primaire reacties op de loer liggen', zegt Toussaint. 'Stresshormonen, persoonlijke overtuigingen en ons overlevingsmechanisme helpen daarbij niet mee.' Non-verbale communicatie speelt een grote rol, juist op het moment dat een gesprek spannend of emotioneel wordt. ‘Vaak verraadt je stem, je adem en je mimiek hoe je in de wedstrijd zit, nog voordat jijzelf het bewust doorhebt.’
Dat hoeft niet altijd een probleem te zijn. Soms is het zelfs handig. Want wie zich bewust is van zijn non-verbale signalen, kan ze ook bewust inzetten om zijn boodschap meer kracht bij te zetten. Bewustzijn is de eerste stap. ‘Wie begrijpt waar zijn reactie vandaan komt, kan ook andere keuzes maken.’ Toussaint werkt in haar trainingen langs twee sporen: inzicht in het mechanisme en concrete handvatten om anders te reageren.
Tip: stop hier direct mee
Een advies dat iedereen meteen kan toepassen? 'Stop met harder praten om je punt duidelijker te maken. Je stem verheffen zorgt nooit voor een krachtigere boodschap. Een te zachte of kleine stem overigens ook niet.' Contextafhankelijk, erkent Toussaint – maar dit geldt breed. Hoe je je stem dan wél inzet? Dat leer je in haar masterclass.’
------
Masterclass: Krachtig communiceren met impact
Op 2 april geeft Josanne Toussaint in Atelier300c in Amersfoort de masterclass Krachtig communiceren met impact. Ze laat zien hoe je als professional duidelijk communiceert, verbinding houdt waar dat kan en grenzen stelt waar dat nodig is – professioneel, respectvol en met impact.