Boekrecensie: Meesterschap in polarisatie
Zet bij polarisatie niet al je zinnen op een beleidsteam, maar verken on the spot wat mensen bezighoudt en wie er voor hen toedoen. Breng jezelf in en help woorden te geven aan wat er leeft. Dan vergroot je de kans dat het worstelende stille midden niet uit sociale druk aansluiting zoekt bij de schreeuwers op de flanken, maar met elkaar nieuwe perspectieven ontdekt.
Bart Brandsma: Meesterschap in polarisatie. Uitgeverij Verhaal met impact 2025, 174 pagina’s
Tien jaar na het verschijnen van zijn baanbrekende boek over polarisatie deelt Bart Brandsma opnieuw ervaringen en inzichten. Hij zoomt in op leiderschap. Met een keur aan voorbeelden maakt hij aannemelijk dat het bij een opkomende vereenvoudiging van de werkelijkheid in een ‘wij-zij’-tegenstelling niet aankomt op beter uitleggen hoe een kwestie in elkaar steekt. Anders dan de pushers op de flanken blijkt het stille midden gevoelig voor dilemma’s. Ze zitten niet te wachten op een bruggenbouwer die verzoenend boven de partijen gaat staan en onbedoeld brandstof geeft aan de polen – om vervolgens als zondebok de hoon over zich af te roepen.
Leiderschap blijkt zodra iemand uit die stille meerderheid gevoelsmatig verbinding maakt. Je hoort Johan Remkes, toen hij als gespreksleider aan de slag ging met de stikstofaanpak: ‘Ik zie de oprechte wanhoop in de ogen van redelijke mensen.’ Focus dus niet op oplossingen en standpunten, maar op vraagstukken en dilemma’s. Bij immigratie bijvoorbeeld: gedoseerde gastvrijheid in evenwicht met voldoende bestaanszekerheid. Brandsma hoopt met een stappenplan menig gereedschapskist aan te vullen en systematisch een polarisatiekaart en passende strategie op te stellen. Geen receptuur, want persoonlijke ervaring maakt het verschil. Zuchten en opveren horen erbij, schrijft hij: realisme en optimisme hebben elkaar nodig.
Bekijk het boek bij Managementboek.
------
Dit artikel verscheen eerder in C – het communicatiemagazine van Nederland