'Gedeelde Besluitvorming' in de zorg kan alleen met de juiste informatie, op het juiste moment

'Gedeelde Besluitvorming' in de zorg kan alleen met de juiste informatie, op het juiste moment

4 april 2016 - door Olchert Vels - 1 reactie

Besluitvorming.jpg

De juiste medische informatie op het juiste moment, waarom is dat nu zo belangrijk? In dit blog worden zes redenen besproken waarom dit beter kan en beter móet. 1. Omdat 'samen beslissen' in de praktijk vaak nog weinig 'samen' is. 2. Omdat de rol van de patiënt is veranderd. 3. Omdat één op de negen Nederlanders laaggeletterd is. 4. Omdat we ouder worden en vaker chronisch ziek zijn. 5. Omdat geneesmiddelen vaak verkeerd gebruikt worden. 6. Omdat medische informatie betrouwbaar moet zijn.

1. Omdat 'samen beslissen' in de praktijk vaak nog weinig 'samen' is

 

“Tot 80% van de informatie die we bij de dokter krijgen, vergeten we. En 20% van de informatie die wel wordt onthouden, herinneren patiënten verkeerd…”

 

2. Omdat de rol van de patiënt is veranderd

 

Het informatiemonopolie van de arts is verleden tijd en er wordt in toenemende mate verwacht dat de patiënt een actieve rol speelt in het nemen van beslissingen over diens gezondheid. Volgens Dr. Dirk Ubbink van het AMC wordt een kwart tot een derde van het aantal klachten veroorzaakt door slechte informatieverstrekking of -overdracht.

Terwijl de meeste patiënten (70%) actief betrokken willen worden bij het nemen van belangrijke medische beslissingen. 

  

3. Omdat 1 op de 9 Nederlanders laaggeletterd is.

 

Het vinden, begrijpen, beoordelen, en gebruiken van gezondheidsinformatie is vooral moeilijk voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. Die juiste informatie is bij zorginstellingen vaak niet voorhanden of niet geschikt voor de patiënt.

Nederland telt zo'n 1,3 miljoen laaggeletterden die de informatie in folders, bijsluiters of op websites niet begrijpen. Volgens Stichting Lezen & Schrijven hebben taalproblemen directe gevolgen voor de gezondheid van laaggeletterden. Mensen die moeite hebben met lezen en schrijven voelen zich, zowel lichamelijk als geestelijk, vaker minder gezond dan niet-laaggeletterden. Ook hebben zij een grotere kans eerder te sterven, maken ze meer gebruik van huisartsenzorg en ziekenhuiszorg en minder gebruik van preventieve zorg en nazorg.

 

4. Omdat we ouder worden en vaker chronisch ziek zijn

 

Ouderen zijn positief over technologie en zij zien digitale innovaties als een manier om langer zelfstandig te wonen in hun huidige huis. Ook kan dit ervoor zorgen dat ze minder een beroep hoeven te doen op hun sociale omgeving of professionele zorgverleners.

En met ruim 5,3 miljoen chronisch zieken moeten we zelfredzaamheid zoveel mogelijk stimuleren om de zorg betaalbaar te houden.

 

5. Omdat geneesmiddelen vaak verkeerd gebruikt worden

“Ruim de helft van de bezoekers van Nederlandse apotheken heeft een beperkte vaardigheid om belangrijke informatie op verpakking en bijsluiter te lezen en te begrijpen…”

 

Cijfers over medicatiegebruik zijn schaars. Er is bekend hoeveel er verkocht wordt, maar we weten ook dat minder dan 70% hiervan daadwerkelijk gebruikt wordt. En we weten nog minder over hóe het gebruik wordt. In praktijk zien apothekers mensen die tien verschillende middelen innemen, daar een hoop bijverschijnselen van krijgen, en vervolgens toch een elfde product erbij krijgen.

Er is geschat dat het bevorderen van therapietrouw in Nederland alleen al tussen de tweehonderdvijftig en de vierhonderd miljoen euro kan opleveren. Hier ligt toch een enorme kans voor digitale informatievoorziening, waarbij de patiënt rustig thuis (op een moment dat het schikt) het verhaal m.b.t. de medicatie (visueel) in eigen tempo kan bekijken. 

 

6. Omdat medische informatie betrouwbaar moet zijn

 

Gezondheidskennis is dus cruciaal voor de betrokkenheid, de keuzes en de therapietrouw van de patiënt. En dat begínt bij relevante en begrijpelijke informatie. Is die niet beschikbaar dan is men dus aangewezen op Dokter Google. 

Onderzoek naar gezondheidswebsites heeft echter aangetoond dat de kwaliteit van online informatie zeer uiteenloopt. Het is niet altijd duidelijk of het gaat om informatie, dan wel om meningen, persoonlijke ervaringen of eenvoudigweg om reclame van farmaceutische bedrijven of dokters die bepaalde behandelingswijzen voorschrijven.

Pratice what you preach!

Elke zorginstelling claimt dat de patiënt in de organisatie centraal staat met begrippen als 'De patiënt centraal', 'Shared Decision Making', 'Gedeelde Besluitvorming', 'Samen Beslissen' en 'Patiënt Empowerment'.  Maar in de praktijk wordt dat door patiënten bij veel zorgorganisaties helaas toch vaak anders ervaren.

Doel moet mijn inziens zijn om patiënteninformatie begrijpelijk, centraal beschikbaar en altijd voor iedereen toegankelijk te maken. Waarom? Omdat onderzoek uitwijst dat het de kwaliteit van de zorg verbetert tegen (uiteindelijk) lagere kosten. Waarom dan niet vandaag beginnen!?

 

Olchert Vels - Bestuurslid Netwerkgroep Zorg. Olchert Vels is Managing Partner Behandeling Begrepen & Zorg Video Hulp.

Deel dit bericht

Reacties

  1. Nelleke MarisNelleke Maris Schreef op 4 april 2016 om 17:37:59

    De onderbouwing van de eerste reden slaat niet zozeer op het feit dat er nog weinig samen beslist wordt, maar heeft meer te maken met het feit dat zorgverleners vaak nog onvoldoende competent zijn in het patiëntgericht communiceren.

    Onderzoek van het Nivel (september 2014) onder 1300 patiënten toont aan dat patiënten nog steeds weinig durven te vragen. De helft van de patiënten ervaart barrières in een gesprek met een arts, vooral kwetsbare patiënten, zoals chronisch zieken durven tijdens een gesprek met hun arts niet verder te vragen. De meeste patiënten willen niet lastig zijn of hebben het idee dat de arts te weinig tijd heeft.
    Veel zorgprofessionals denken bovendien dat zij al aan Gedeelde Besluitvorming doen. Uit de meldactie ‘Samen beslissen’ van de Nederlandse Patiënten Consumentenfederatie NPCF [december 2013] waar 8200 mensen op reageerden, kwam echter naar voren dat deelnemers dat niet zo ervaren. 63 % zegt dat zij niet meer dan één optie kregen aangeboden of niet werden betrokken bij de besluitvorming.

    In succesvolle Gedeelde Besluitvorming zijn de wensen en voorkeuren van de individuele patiënt leidend. Kennis van, inzicht en vaardigheden in het inspelen op zogenaamde 'Patiëntrollen' kan zorgverleners hierbij helpen.

    Patiënten kunnen tijdens het zorgproces verschillende rollen – patiëntrollen - innemen, variërend van de rol van de klassieke patiënt die de regie graag bij de zorgverlener legt tot die van regisseur die het liefst zelf de touwtjes in handen heeft. Om samen te beslissen heeft de ene patiënt stimulans nodig en moet je bij de andere patiënt als zorgverlener meer achteroverleunen. Dat vraagt van de zorgverlener maatwerk in zijn communicatie.

    Onze vaardigheidstraining 'Met patiëntrollen naar meer maatwerk in Gedeelde Besluitvorming' reikt zorgverleners hiervoor handvatten aan. Kijk voor meer informatie op mijn website of de site www.annemarievankessel.nl

Plaats een reactie

Italic en bold

*Dit is italic*, en _dit ook_.
**Dit is bold**, en __dit ook__.

Links

Dit is een link naar [Procurios](http://www.procurios.nl).

Lijsten

Een lijst met bullets kan worden gemaakt met:
- Min-tekens,
+ Plus-tekens,
* Of een asterisk.

Een genummerde lijst kan worden gemaakt met:
1. Lijst-item nummer 1.
2. Lijst-item nummer 2.

Quote

Onderstaande tekst vormt een quote:
> Dit is de eerste regel.
> Dit is de tweede regel.

Code

Er kan een blok met code worden geplaatst. Door voor de tekst vier spaties te plaatsen, ontstaat een code-block.