Ook al draaierig van het kantelen?

Ook al draaierig van het kantelen?

3 december 2015 - door Livia de Metz - 1 reactie

Livia-blog-commkantelt.jpg

Hoogleraar Transitiekunde Jan Rotmans verzorgde onlangs een masterclass  voor Logeion en het Amsterdamse communicatienetwerk Welcom onder de titel ‘Nederland kantelt, communicatie kantelt’. Ik hoopte er samenhangende, constructieve ideeën te vinden. Analoog aan de 19e-eeuwse Industriële Revolutie maken we opnieuw een transitie door, ‘geen tijdperk van verandering, maar verandering van tijdperk’, aldus Rotmans.
Wat betekent dat voor ons, communicatieprofessionals?

Eén van de ruim honderd sheets uit de presentatie van Rotmans:
(we gaan...)
* van zenden naar delen
* van creatie naar co-creatie
* van informeren naar faciliteren

Wat je kunt doen om dat voor elkaar te krijgen binnen je organisatie? Eruit stappen, aldus Rotmans met een brede lach; eruit stappen en voor jezelf beginnen op basis van wat hij omschrijft als ‘samenredzaamheid’. Of proberen de organisatie van binnenuit te veranderen, daar reikte hij goed bruikbare tips voor aan.

Inspirerende, bruikbare woorden en ideeën dacht ik, tot ik Rotmans voorbeelden hoorde geven van bedrijven die hij aanhaalde als voorlopers van dat kantelproces: Google, Tesla, Uber, Airbnb, Amazon, iTunes. Voorlopers? Hmmm. Ze noemen zichzelf disruptief en dat lijkt de meeste politici en (andere) denkers sterk aan te spreken, ook Rotmans. Maar ‘disruptief’ is gewoon een neutraal woord, het betekent niets meer of minder dan ontwrichtend. Dus jazeker, taxi-app Uber is disruptief - maar terroristische aanslagen en Groningse aardbevingen zijn dat ook. Wat politici en (andere) denkers zich m.i. in dit geval moeten afvragen: wat wil zo’n bedrijf als Uber ontwrichten en waarom? Wie of wat wordt daar beter van?

Helaas kozen de meeste van vermelde bedrijven voor verdienmodellen waar vooral zijzelf en hun aandeelhouders rijk en beter van worden, op korte of wat langere termijn. Weet Rotmans niet dat Uber her en der onder andere zijn tarieven met tientallen procenten verlaagt in de strijd om marktaandeel en daarmee de chauffeurs grote problemen bezorgt1? Wat Uber een zorg zal wezen omdat men inzet op zelfrijdende auto’s2? Dus op termijn: exit chauffeur-ondernemers, de passagiers doen gewoon zaken met Uber. Was dit de Rotmans die ik eerder in zijn betoog had horen zeggen dat vakbonden zo belangrijk zijn en blijven? Een bedrijf als Uber kiest voor ‘verdeel en heers’, op veilige afstand. Dit is geen pleidooi voor maffiose taxicentrales maar écht, de Ubers zijn ook geen altruïstische wereldverbeteraars.

Kunnen we niks beters verzinnen dan dit? Dragen wij, onze volksvertegenwoordigers en andere denkers geen verantwoordelijkheid jegens onze kinderen om hun toekomst wat beter vorm te geven? In Nederland lopen de komende tien à twintig jaar3 twee tot drie miljoen banen een groot risico te verdwijnen door automatisering, maar dat heeft nog steeds niet geleid tot principiële discussies over een ander verdienmodel voor B.V. Nederland, of over ingrijpende herverdeling van betaalde arbeid en inkomen.

Ik verwacht geen makkelijke antwoorden op lastige vragen, laat staan grote beloftes van onze al dan niet verkozen leiders. Maar ’t zou wel mooi zijn als ze de goede vragen gaan stellen, in ons aller belang, en samenhangende, constructieve ideeën ontwikkelen. Mijn vraag na deze masterclass; kantelen we voor Uber of kantelen we voor onszelf? Ik verwacht geen gemakkelijk antwoord – al vind ik dat wel een makkelijke vraag.

Meer over Rotmans
Rotmans is als hoogleraar Transitiekunde verbonden aan de Erasmus Universiteit. Hij is bekend als boegbeeld en voorman van Urgenda, een beweging die niet alleen tamelijk radicale veranderingen in politiek en samenleving voorstaat maar die - wetenschappelijk gefundeerd -  deze ook als onvermijdelijk beschouwt.

Bronvermelding (o.a.):
(1) http://www.nbcbayarea.com/news/local/Uber-Drivers-Protests-Strike-Planned--333401381.html
(2) http://www.pcmweb.nl/nieuws/taxi-dienst-uber-wil-zelfrijdende-autos-maken.html
(3 ) https://www.werk.nl/werk_nl/arbeidsmarktinformatie/achtergrond/gevolgen-van-automatisering-voor-de-werkgelegenheid

Deel dit bericht

Reacties

  1. Adwin PeeksAdwin Peeks Schreef op 4 december 2015 om 13:53:32

    Hallo Lyvia,
    je hebt natuurlijk gelijk als je stelt dat die grote organisaties als Uber en Airbnb niet alleen vernieuwers zijn, maar ook monopolisten in een ander jasje. Tegelijkertijd vind ik het wel jammer dat je niet ook de andere voorbeelden meeneemt in je verhaal. Zoals de broodfondsen, Buurtzorg of, nog beter, de verschillende sprekers die na Jan Rotmans voor veel inspiratie zorgden. Persoonlijk hou ik dus nog even hoop! Groeten van Adwin Peeks

Plaats een reactie

Italic en bold

*Dit is italic*, en _dit ook_.
**Dit is bold**, en __dit ook__.

Links

Dit is een link naar [Procurios](http://www.procurios.nl).

Lijsten

Een lijst met bullets kan worden gemaakt met:
- Min-tekens,
+ Plus-tekens,
* Of een asterisk.

Een genummerde lijst kan worden gemaakt met:
1. Lijst-item nummer 1.
2. Lijst-item nummer 2.

Quote

Onderstaande tekst vormt een quote:
> Dit is de eerste regel.
> Dit is de tweede regel.

Code

Er kan een blok met code worden geplaatst. Door voor de tekst vier spaties te plaatsen, ontstaat een code-block.

Steun Logeion

Logeion is dé beroepsorganisatie voor communicatieprofessionals in Nederland, met ruim 4.000 leden. Logeion is wereldwijd de op één na oudste beroepsorganisatie voor communicatie en kent een rijke traditie van vernieuwing. Mede daardoor behoort Nederland, zowel in de beroepspraktijk als in onderwijs en wetenschap, internationaal tot de voorhoede van het vak. Je kunt onze werkzaamheden steunen met een vrijwillige bijdrage in de vorm van een donatie. Zo help je het communicatievak te blijven ontwikkelen.