Woedend over je energielabel

Woedend over je energielabel

28 januari 2015 - door Harrie van Rooij - 2 reacties

LOGNW_energielabel_landscape.jpg

Heb je ook een brief over je energielabel gehad? En ben je woedend geworden? Als dat zo is, dan heb je vrij normaal gereageerd. Want je bent de enige niet. De Telegraaf liet weten dat veel huizenbezitters met woede en ergernis hebben gereageerd op de energiebrief.

Met de brief verstrekt de overheid huizenbezitters een label dat willens en wetens te negatief wordt ingeschat. Dat moet huiseigenaren een prikkel geven om hun huis energiezuiniger te maken. De brief waarschuwt hen verder dat ze een boete krijgen als ze hun huis verkopen zonder dat ze een definitief energielabel bezitten.

Je woedende reactie is ook normaal als je kijkt naar hoe je mensen het beste kwaad kunt krijgen.

Waarom woede hier waarschijnlijker is dan milde irritatie, kun je verklaren aan de hand van het SCARF-model van breinonderzoeker David Rock. Het model beschrijft hoe je dingen van mensen gedaan krijgt en een fijne relatie kweekt als je rekening houdt met vijf sociale behoeften (sociale beloningen). En hoe je zorgt voor weerstand, verzet, agitatie en verlamming als je deze behoeften veronachtzaamd (sociale bedreigingen). Het lastige is dat mensen zich al snel sociaal bedreigd voelen, waarschuwt Rock. Voorzichtig dus met de vijf SCARF-factoren.

Laten we de brief over het energielabel eens aan een SCARF-test onderwerpen:

  • Status. Bevat de mededeling een (zeer minieme en halfverborgen) boodschap die de status van de ontvanger ondermijnt? Tja, een ongevraagd oordeel uitbrengen over iemands waardevolste bezit, en dan ook nog een geringschattend oordeel...En daarna, baf, een dreigement over een toekomstige boete erachteraan. Ik weet niet hoe het met uw incasseringsvermogen gesteld is, maar bij de meesten van ons gaat het bloed van heel wat minder koken.
  • Cerntainty. Zet de boodschap belangrijke zekerheden van de ontvanger op het spel? Ook daar moeten we voor vrezen. Een brief die zinspeelt op de moeilijke verkoopbaarheid van een huis met een ongunstig energielabel, en die in dezelfde beweging dit label uitdeelt, scoort veel punten op dit criterium.
  • Autonomie. Dit criterium stelt dat mensen altijd het gevoel willen hebben dat er keuze of bewegingsvrijheid is. Dat is hier wat lastig. Je hebt geen idee waar het hatelijke label vandaan komt. Maar het grijnst je al toe vanuit de nog maar half geopende envelop. Wie heeft dit bedacht? Wie heeft mijn huis geïnspecteerd? Woorden als 'verplicht' en 'boete' verminderen de pijn niet. Resistance is futile.
  • Relatedness. In hoeverre ben je aangesloten? Dit criterium gaat over erbij horen. Terwijl je je ergernis verbijt, vraag je je af of je hierbij als burger betrokken bent geweest. Heb je ooit je mening mogen geven? Heb je er eerder iets over gehoord? Opnieuw slaat de wijzer rood uit.
  • Fairness. Voelt dit als een eerlijke gang van zaken? Je moet over een zonnige geest beschikken om hier bevestigend op te antwoorden. Zeker als je je huis vorig jaar van dak tot kelder hebt laten isoleren, en nu van de overheid zonder enige toelichting het label F ontvangt.

Uitslag van de test: vuurrood op alle criteria. Het is niet helemaal duidelijk tot welke acties de ontvangers van de brief bewogen moesten worden. Als de gedragsdoelstelling luidde "deze brief met een nijdig gebaar in de papierbak werpen" is optimisme over de effectiviteit van deze aanpak gepast. Zo niet, dan is het verstandig de verwachtingen te temperen.

Deel dit bericht

Reacties

  1. Anne HofstedeAnne Hofstede Schreef op 29 januari 2015 om 17:18:00

    Wij zijn waarschijnlijk de enigen in NL die blij zijn met de brief. Wij hebben namelijk inderdaad onlangs veel energiebesparende maatregelen genomen. En wij prijzen ons gelukkig met een bank (Triodos) die ons voor elke stap die we ons huis ten opzichte van ons oude label weten te verbeteren, een procentpunt korting geeft op onze hypotheekrente! We gaan van G naar C of B en dus van 3% naar 2,6 of 2,5%. Ktjing! Waarmee ik maar wil zeggen dat de context waarin de lezer van de brief zich bevindt ook uitmaakt.

  2. Alphons RommelseAlphons Rommelse Schreef op 29 januari 2015 om 21:05:03

    Ik geloof dat vuurrood vooral de lap was die Harry voor zijn ogen kreeg, want hij heeft hem duidelijk niet goed gelezen. Om maar op het SCARF-model voort te borduren. Status: Geringschattend oordeel? Dreigen met boete? Vast en zeker heb je een lage score gehad, net zoals ik, maar je kunt het ook zo lezen dat de score waarschijnlijk niet klopt. En de boete geldt alleen als je je huis verkoopt of verhuurt. Tja, dat heb je soms met nieuwe wetgeving. Troost je: in heel Europa gelden deze regels al, Nederland is één van de laatste landen.
    Certainty: Je kunt je betoog ook helemaal omdraaien en dat doet meer recht aan de huidige praktijk. Namelijk, hoe gunstiger je label, hoe sneller je huis kan verkopen en sterker nog: je krijgt er behoorlijk meer voor als je label gunstig is. In de praktijk al bewezen.
    Autonomie: met de Belastingdienst heb je dat ook met een aanslag. Wie heeft dit bedacht en met zulke korte betaaltermijnen? Autonomie wordt lastig als er nieuwe wetgeving is vastgelegd.
    Relatedness: Ik kan natuurlijk zeggen dat je slecht de kranten hebt gelezen, want er zijn in beide Kamers jarenlang behoorlijke discussies geweest over dit Energielabel. Het is mede doorgevoerd, omdat we als Nederland een forse boete dreigden te krijgen als we niet een label met sanctie zouden doorvoeren. Los daarvan is de burger meestal beperkt related bij nieuwe wetgeving, noem mij maar wetgeving waar dat wel zo is.
    Fairness: ook weer een kwestie van lezen. Ja, ik ben er zo een die zijn huis van F naar B heeft gebracht (terwijl ik F heb gekregen) en glimlach om zo'n brief. Voorlopig verkoop ik mijn huis toch niet en ik weet dat ik bij verkoop een onderbouwd label moet overhandigen.
    Is zo'n brief van BZK handig? Nee, dat ben ik met Harry eens. Moet elke huiseigenaar dit nu weten, terwijl het gros voorlopig niet koopt of verkoopt? Ik zou die informatie pas geven als mensen daadwerkelijk in het proces van kopen of verkopen zitten.
    Is zo'n voorlopig label doorgeven handig? Ook totaal niet. BZK had kunnen volstaan met de mededeling dat je zo'n label van je huis zelf online kunt achterhalen (heb je hele eenvoudige tools voor), maar dat het vaststellen van een definitief label je wel wat kost.
    Niet handig dus deze brief. Een totaal mislukte manier om mensen tot energiezuinigheid te stimuleren. Jammer. En je vraagt je toch af of zo'n brief nu wel goed is gepretest. Maar woedend, mwaah. Wel ligt ie bij mij al in de oud-papierbak.

Plaats een reactie

Italic en bold

*Dit is italic*, en _dit ook_.
**Dit is bold**, en __dit ook__.

Links

Dit is een link naar [Procurios](http://www.procurios.nl).

Lijsten

Een lijst met bullets kan worden gemaakt met:
- Min-tekens,
+ Plus-tekens,
* Of een asterisk.

Een genummerde lijst kan worden gemaakt met:
1. Lijst-item nummer 1.
2. Lijst-item nummer 2.

Quote

Onderstaande tekst vormt een quote:
> Dit is de eerste regel.
> Dit is de tweede regel.

Code

Er kan een blok met code worden geplaatst. Door voor de tekst vier spaties te plaatsen, ontstaat een code-block.