Hoe staat het met de digitale toegankelijkheid in jouw organisatie?

Iacobien705x220def.jpgwoensdag 05 augustus 2020 11:58

De wet trad op 1 juli 2018 al in werking, maar op 23 september moeten alle overheidsinstanties op al hun websites een toegankelijkheidsverklaring hebben gepubliceerd. Hoe dat zit, welke maatregelen je moet nemen en welke inzichten nodig zijn, vertelt Iacobien Riezebosch, expert op het gebied van digitale toegankelijkheid: "Toegankelijkheid lijkt eerst restricties aan je communicatie op te leggen. Maar juist door creatief te zijn binnen deze restricties kun je veel meer mensen bereiken. Hiervoor moet je buiten je eigen kaders, smaak en voorkeuren denken.”

Door de redactie


Iacobien, je bent expert op het gebied van digitale toegankelijkheid. Een belangrijke deadline voor digitale toegankelijkheid is 23 september 2020. Kun je daar meer over vertellen?

Iacobien vertelt: “Op 1 juli 2018 trad het tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid in werking. De scope beslaat de websites, intranetten, digitale documenten en apps van overheidsinstanties. Overheidsinstanties moeten maatregelen nemen om alle content en functionaliteit toegankelijk te maken. Dat betekent dat digitale informatie en diensten even toegankelijk worden voor mensen met een functiebeperking als voor mensen zonder functiebeperking.

Bij functiebeperkingen gaat het om mensen met een visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking. Denk bijvoorbeeld aan mensen die slechtziend zijn, mensen met autisme, mensen die kleurenblind zijn (1 op de 12 mannen), mensen die geen muis of touchscreen kunnen gebruiken, omdat ze bijvoorbeeld trillen en mensen die dyslectisch zijn. De schatting van mensen met een functiebeperking lopen uiteen van 15 tot 25 procent. Je kan natuurlijk ook een tijdelijke beperking hebben en ook gebreken komen met de jaren.

Op 23 september 2020 moeten overheidsinstanties voor al hun websites een toegankelijkheidsverklaring publiceren. Hiermee maken ze aan toezichthouders inzichtelijk waar ze staan en welke maatregelen ze nemen. Ze moeten immers maatregelen nemen om digitale informatie en diensten toegankelijk aan te bieden. We denken snel aan dè site van een overheidsinstantie. Maar de verplichting geldt voor al hun websites, intranetten, apps en voor digitale documenten. Voor thema’s en projecten worden vaak aparte websites gelanceerd en daardoor hebben sommige gemeentes bijvoorbeeld meer dan vijftig websites. (Welke uitdagingen dit met zich mee brengt is iets wat ook in de summercourse: 'Digitaal versnellen voor effectievere communicatie' die Logeion samen met SchaalX organiseert aan bod komt).

Voor al die websites moet op 23 september 2020 een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd zijn. Deze wordt volgens een vast format ingevuld. Hiermee wordt aan een toezichthouder duidelijk waar de overheidsinstantie met deze website staat. Als je gedeeltelijk voldoet dan moet je ook beschrijven wat de oorzaak is waardoor je daar nog niet aan kan voldoen. Daarnaast moet beschreven staan wat de impact voor mensen met een functiebeperking is, welke maatregelen je neemt met een planning en welke alternatieven je biedt. De verklaringen moeten getekend worden door een bestuurder of tekenbevoegde in de organisatie.”

 

Waar moeten we opletten of rekening mee houden?
“Het is belangrijk dat je processen goed inricht en vanaf begin af aan nadenkt of informatie en diensten voor iedereen bruikbaar zijn. Toegankelijkheid kun je niet aan het eind of met een checklist regelen", vindt Iacobien. "Al vanaf de start moet je dus uitvragen en nadenken over bruikbaarheid voor mensen met een functiebeperking. Dit gaat zowel om de techniek van een website, een document, een app als om de content die je publiceert.

Bij content is het onder andere belangrijk dat je koppen en tussenkoppen gebruikt en niet tekst slechts vetgedrukt maakt. Mensen die blind zijn kunnen een koppenoverzicht opvragen en een pagina hierdoor beter gebruiken zonder dat ze een visueel plaatje hebben. Ook kunnen ze op deze manier van kop naar kop navigeren. Denk ook aan afbeeldingen, zoals grafieken en infographics. Het lijkt alsof een plaatje meer zegt dan duizend woorden, maar als je alleen een infographic aanbiedt, dan is deze tekst niet goed bruikbaar voor iedereen en niet doorzoekbaar. 

Contrast is natuurlijk ook een belangrijke. Wil je dat informatie goed bruikbaar is, zorg dan dat je van te voren een goed kleurenschema uitwerkt dat voor een grote groep bruikbaar is. Kleuren als geel en oranje zijn bijvoorbeeld lastig met wit. Als je een goed toegankelijke website hebt, dan is de website beter bruikbaar voor iedereen. Ook voor mensen die buiten met een mobieltje rondlopen of mensen die informatie op een website met spraak willen zoeken en laten voorlezen.”

 

Wat of hoe moeten we anders gaan doen?
“Bij communicatie moet het uitgangspunt zijn: kan iedereen dit goed gebruiken? Is dit even bruikbaar voor mensen met een functiebeperking als voor mensen zonder functiebeperking? Bruikbaarheid voor iedereen is het belangrijkst”, aldus Iacobien.

Waarom is dit een rol die wordt weggelegd bij communicatieprofessionals?
Iacobien vertelt: “Communicatie moet effectief zijn. Dat betekent ook dat je zoveel mogelijk mensen bereikt en niemand buitensluit. Als je niet weet wat je moet doen om digitale informatie en diensten toegankelijk te maken, dan sluit je onbedoeld mensen buiten. 

Toegankelijkheid lijkt eerst restricties aan je communicatie op te leggen. Maar juist door creatief te zijn binnen deze restricties kun je veel meer mensen bereiken. Hiervoor moet je buiten je eigen kaders denken, je eigen smaak en voorkeuren.”

 

Wat betekent het als de digitale toegankelijkheid niet is geïntegreerd na 23 september 2020?
Iacobien antwoordt: “Je moet maatregelen nemen en per website een toegankelijkheidsverklaring publiceren met daarin status en vervolgstappen. Als je niet transparant bent of geen maatregelen neemt dan kan dat een aantal consequenties hebben:

  • Het kan een bestuurlijk risico zijn. Het is immers een wettelijke verplichting en een bestuurder moet tekenen voor de verklaringen. Daarnaast sluit je mensen buiten, discrimineer je mensen op basis van hun functiebeperking. Waarom zou je die keus maken?; 

  • Er zitten ook financiële risico’s aan, omdat je geen grip hebt, kan dit tot onverwachte kosten en extra kosten leiden. Daarnaast loop je risico op negatieve publiciteit, omdat je als overheid niet aan de wetgeving voldoet en mensen discrimineert; 

  • Je dienstverlening is inefficiënt, want je bereikt niet iedereen. Je klantenservice krijgt meer telefoontjes, omdat de digitale kanalen niet toegankelijk zijn. Daarnaast betekent het dat je altijd reactief bezig bent, in plaats van dat je grip hebt op de kwaliteit van je digitale informatie en diensten; 

  • Digitale toegankelijkheid biedt kansen. Grip op digitaal en meer mensen bereiken, want binnen de restricties is er echt ruimte voor creativiteit.”

 

Welke tip kan je de communicatieprofessionals die bij overheden werken meegeven?
“Ga niet uit van je eigen vaardigheden en van wat je mooi vindt. Leer hoe verschillende mensen kijken, navigeren en wat ze nodig hebben. Als je alleen van je eigen voorkeuren en die van je 'peers' werkt, dan sluit je een hoop mensen onbedoeld buiten. Je content wordt daarnaast ook beter vindbaar en op meerdere apparaten bruikbaar. Google wordt wel de grootste blinde bezoeker genoemd. Ook Google kan content niet ‘zien’. Daarom moet content toegankelijk worden aangeboden, net zoals je content toegankelijk maakt voor iemand die blind is. Toegankelijke content is breder bruikbaar. Ook voor bijvoorbeeld spraakbediening”, aldus Iacobien Riezebosch.

Lees ook het document dat Iacobien schreef over: Digitale toegankelijkheid in jouw organisatie - wie doet wat. Alles wat je moet weten en moet regelen voor de digitale toegankelijkheid, vertelt Iacobien Riezebosch van Firm Ground je tijdens een van de drie sessies bij de Summercourse. De Summercourse is een training die bestaat uit drie middagen waarin alles over digitale communicatie aan bod komt. Wil je alleen deze sessie bijwonen? Dat kan ook, je kunt je per sessie aanmelden

« Terug

Reacties op 'Hoe staat het met de digitale toegankelijkheid in jouw organisatie?'

Geen berichten gevonden

Log in om te kunnen reageren op nieuwsberichten.

Steun Logeion

Logeion is dé beroepsorganisatie voor communicatieprofessionals in Nederland, met ruim 4.000 leden. Logeion is wereldwijd de op één na oudste beroepsorganisatie voor communicatie en kent een rijke traditie van vernieuwing. Mede daardoor behoort Nederland, zowel in de beroepspraktijk als in onderwijs en wetenschap, internationaal tot de voorhoede van het vak. Je kunt onze werkzaamheden steunen met een vrijwillige bijdrage in de vorm van een donatie. Zo help je het communicatievak te blijven ontwikkelen.