Logeion-hoogleraar Noelle Aarts zet gesprek met de praktijk voort

LOGNW_NoelleAarts.jpgdonderdag 05 september 2013 10:28

Door: Kasja Weenink
Noelle Aarts is per 1 september voor vijf jaar herbenoemd als Logeion bijzonder hoogleraar Strategische Communicatie aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). De online redactie van Logeion ging in gesprek met haar voor een terugblik op de afgelopen vijf jaar en een vooruitblik op de richting van de komende vijf jaar.

Door Samantha van der Neut

Noelle Aarts’ opdracht is om de relatie tussen communicatiewetenschappen en de praktijk te versterken. Een mooie missie die de afgelopen vijf jaar heeft geleid tot kennisdeling en kruisbestuiving over en weer. Soms schuurt het denken over de positionering van organisaties in een voortdurend veranderende omgeving met de mogelijkheden die de beroepspraktijk voor zichzelf ziet.

Effectieve verbindingen
Volgens Aarts is communicatie met name bedoeld om effectieve verbindingen tot stand te brengen tussen mensen en groepen die elkaar op één of andere manier nodig hebben, binnen organisaties en tussen organisaties en hun omgeving. De dialoog aangaan, interactie met de omgeving en de rol van identiteit in een veranderende context komen in haar onderzoek en presentaties veelvuldig aan de orde. Deze interactieve benadering wordt inmiddels door veel communicatieprofessionals omarmd. Toen zij vijf jaar geleden begon als hoogleraar werd haar visie niet onmiddellijk door iedereen goed ontvangen. Aarts: “Bij een presentatie voor hoofden communicatie van 100.000+ gemeenten landde mijn verhaal totaal niet. Het was niet praktisch genoeg, slechts een enkeling was enthousiast.”

Controle
Vooral voor communicatieprofessionals die gewend waren om te informeren en overtuigen was het centraal stellen van de interactie met de omgeving lastig. “Misschien niet eens voor hen, maar wel voor hun managers en bestuurders.  Het lijkt alsof je minder controle hebt op het proces wanneer je de dialoog centraal stelt en niet uitgaat van middelen. Om de kloof met sceptici te overbruggen en hen handvatten te geven heb ik in mijn presentaties en bijeenkomsten meer aandacht besteed aan de omgang met complexiteit en onvoorspelbaarheid. Op welke manieren kun je bijvoorbeeld luisteren en het gesprek met je omgeving aangaan? Hoe versterken verhalen je positionering, maak je coalities en betrek je verschillende groepen bij de organisatie? Ik heb daar prettige sessies over gehad, waar ik zelf ook veel van geleerd heb. Mijn netwerk is verder uitgebreid, de communicatiewereld voelt nu als een familie waar ik deel vanuit maak.”

De drie I’s
Naast interactie zijn inhoud en interdisciplinariteit volgens Aarts  onlosmakelijk verbonden aan communicatieonderzoek en de praktijk. “Om als communicatieprofessional meerwaarde te hebben moet je verstand hebben van de inhoud, weten wat er speelt,  en kennis hebben van andere disciplines zoals psychologie en bestuurskunde speelt.  Alleen door jezelf te verbreden blijf je interessant als gesprekspartner. Er is nu veel onzekerheid in het communicatievak. Daar kun je mee omgaan door terug te grijpen op kwantificering en de instrumentele kant, maar ook door de stap maken richting verbreding. Professionals als Communicatievrouw van het Jaar 2011 Celia Noordegraaf(Jeroen Bosch Ziekenhuis) zetten die stap en weten op creatieve wijze een brug te slaan met verschillende partijen.”

Thema’s
‘De praktijk van de communicatieprofessional als bruggenbouwer in een netwerksamenleving’ is één van de vijf thema’s die de afgelopen jaren richting hebben gegeven aan het onderzoek van de leerstoel. In haar inaugurele rede ‘Een gesprek zonder einde’ heeft Aarts nog vier andere thema’s geformuleerd;

  • interne communicatie als belangrijke voorwaarde voor een adequate positionering van de organisatie in de omgeving; 
  • beeldvorming, beïnvloeding en communicatie;
  • de rol van identiteit bij weerstand tegen verandering;
  • en verhalen als interventiestrategie en onderzoeksobject.

Rondom deze thema’s wordt door Aarts en haar promovendi onderzoek verricht, er wordt onderwijs gegeven aan studenten, en kennis gedeeld via bijeenkomsten. De thema’s blijven ook de komende jaren actueel.  “Voor verhalen als interventiestrategie is bijvoorbeeld veel aandacht. Susanne Tesselaar doet promotieonderzoek naar Storytelling, een besmettelijk onderwerp dat je nu overal terugziet.” Toch wordt de richting van de leerstoel wel enigszins bijgesteld.  Aarts; “Naast een analyse van wat er gezegd wordt, wil ik de komende jaren de betekenis van hetgeen niet gezegd wordt analyseren. Organizational silence kan fnuikend zijn voor de organisatiecultuur.” 

Noelle Aarts combineert haar leerstoel aan de UvA met haar werkzaamheden als universitair hoofddocent aan de Universiteit Wageningen (WUR). De leerstoel wordt mogelijk gemaakt door de volgende organisaties:

« Terug