Taboe: Macht. Waarom chefs in dictators en ondergeschikten in zombies veranderen

Sommige bazen houden van bazig zijn. In het boek ‘Taboe: Macht’ duikt Peter van Lonkhuyzen in het fenomeen macht. In het mooi uitgegeven boekje analyseert hij de ‘bully’, de bullebak die zich langdurig vijandig gedraagt. In Nederland raken elk jaar ruim 70.000 mensen verwikkeld in een arbeidsconflict en bij het pesten op de werkvloer speelt in driekwart van de gevallen een van de chefs een rol, zegt Van Lonkhuyzen. Dat zijn onthullende cijfers. Kostbaar in menselijk leed, duur vanwege alle kosten rond verzuim, afvloeiing en juridische procedures. Waar komt dit gedrag vandaan?

In ongeveer 115 bladzijden analyseert de auteur de pathologie van de macht. Voorbeelden komen vooral uit de Amerikaanse politiek, de organisatieleer en eigen ervaring. Daarnaast past de schrijver veel inzichten uit de psychologie toe. Hij beschrijft behalve de machthebbers ook de hulpeloosheid, passiviteit en lage eigendunk van de slachtoffers. In de speurtocht naar het waarom van dat streven naar macht, betreedt de auteur jammer genoeg platgetreden paden - de behoeftepiramide van Mazlov, het experiment van Milgram, de sekte van Jim Jones in Guyana, Macchiavelli, Freud, ze komen allemaal langs, om uit te komen bij de apenstudies van Frans de Waal.

De vraag blijft liggen, voor wie dit filosoferende boek is geschreven. De schrijver beseft dat zelf ook, want in de laatste paragrafen zegt hij meerdere keren dat ‘over dit onderwerp al boekenkasten volgeschreven zijn’. Vragen over netwerken, horizontale relaties en het delen van informatie en dus macht komen niet aan de orde. En juist dat zijn relaties die veel professionals vandaag de dag veel onderhouden. Kortom, een leuk maar niet noodzakelijk boekje.