Viral Change 2nd Edition

Driekwart van de veranderprocessen in organisaties mislukt. Doen we soms iets niet goed? Leandro Herrero zet gangbare opvattingen over veranderen op hun kop. Hij noemt zijn aanpak ‘virale verandering’ en combineert mechanismen uit de gedragswetenschappen met recente inzichten uit de sociale wetenschappen en de netwerktheorie. Nieuwe ideeën, processen, gedragingen en veranderingen kunnen zich beter als een virusinfectie door de organisatie verspreiden. Viral Change gaat over ‘besmettelijk gedrag’. Dat verspreidt zich eerst langzaam totdat het een kantelpunt bereikt en dan wordt het nieuwe gedrag al heel snel de norm. Er is maar een klein aantal gedragsveranderingen voor nodig, bij een beperkt aantal mensen in een netwerk. Vier uitgangspunten vormen de basis van besmettelijke verandering. De enige echte verandering is gedragsverandering. Gedrag verandert de organisatiecultuur (en niet andersom). Organisatie- en cultuurverandering is geen zaak van lange adem. Er zijn maar een paar focuspunten nodig om de energie op te richten.

In het eerste deel van zijn boek laat Herrero zien welke hardnekkige opvattingen leidinggevenden en consultants hebben over verandermanagement, waarom veel veranderingen volgens hem mislukken en waarom Viral Change zo’n aantrekkelijk alternatief is. Inmiddels is veel kennis opgebouwd over het organisatieleven waardoor conventionele en traditionele perspectieven op hoe de organisatie werkt ter discussie worden gesteld. Vervolgens brengt de auteur alle inzichten bij elkaar en benadrukt hij de verschillen tussen de traditionele zienswijzen en zijn virale aanpak. Bij elkaar opgeteld bevat het eerste deel theorie voor pragmatici, omdat zij juist te vaak en te gemakkelijk kant en klare oplossingen uit het schap trekken zonder goed te begrijpen hoe organisaties werkelijk functioneren. Zij moeten nog maar eens kauwen op wat inmiddels allemaal bekend is over het organisatieleven.

Deel twee gaat in op praktijk voor mensen die zich graag verliezen in concepten en theorieën. Zij kunnen namelijk wel wat actie gebruiken. Hier behandelt Herrero zijn virale aanpak rond vier componenten: taal, nieuw gedrag, het creëren van kantelpunten, en regels en routines. Is hij in de eerste helft van zijn boek vooral prikkelend, ironisch en uitdagend: hier wordt de auteur serieuzer. Zijn Viral Change-aanpak wordt gedetailleerd uitgewerkt. Het wordt dan ook al snel duidelijk dat we hier niet te maken hebben met een nieuw trucje voor one-minute-managers. Organisatiestructuur en top-down opgestelde grote veranderplannen en bijbehorende communicatiecircussen behoren tot het verleden als de methodiek nauwgezet wordt gevolgd. Nieuw gedrag wordt vastgesteld en door een of meer groepen van ‘veranderkampioenen’ toegepast op belangrijke knooppunten in het sociale netwerk dat de organisatie vormt. De sneeuwbal van gedragsverandering wordt net zo lang door de organisatie gerold totdat hij zoveel momentum heeft gekregen dat er een omslagpunt ontstaat en het nieuwe gedrag onverwacht snel de norm wordt. Opeens is de cultuurverandering daar, maar dan wel binnen zes maanden!

Een prachtboek voor (verander)managers dat communicatiemensen zeker moeten lezen. Het traditionele lineaire communicatieplan kan bij het grof vuil. Dus zullen zij zich moeten beraden op een nieuwe rol. Hoe? Lees dat zelf maar.