De zachte diamant door Ben Warner

Om op een hoger plan te komen moet het vak over andere dingen gaan praten, aldus Warner in de inleiding. Bijv. hoe kan communicatie helpen om het vastgelopen klimaat- en energiedebat vlot te trekken? Een goede vraag, dat wel. In een bijna veertig pagina’s tellend betoog pelt Warner het energieprobleem af en concludeert: ‘we zullen het hier op aarde samen moeten doen’ (mijn woorden, je). Dat ‘samen’ richt zich op de wereldgodsdiensten die op de voorlaatste bladzijde ineens op komen draven (stokpaardje). Warner pleit voor ‘transcendente communicatie’ wat dat ook moge betekenen en laat de lezer (15 regels verder is dit artikel afgelopen) in verwarring achter. Want op welk niveau spreekt Warner ‘communicatie’ aan? En wie kunnen we bellen om ‘het christelijk, het joods, het islamitisch geloof, het hindoeïsme/brahmanisme en het boeddhisme (p. 107)’ in de wereldwijde energiedialoog te betrekken? Dat we het Bahai geloof nog even mogen uitsluiten is nauwelijks een troost.

Het is typerend voor deze essays over ‘feitelijkheid als basis voor een levensvisie’, ‘de wedkamp tussen geloof en wetenschap’, ‘predestinatie’, ‘absolute gelijkmatigheid’, de ‘eroderende democratie’ enz. De hoge sprongen overtuigen niet. Wat moeten we met een pleidooi voor een experto-cratie (mijn term, je) (153) of het schemaatje dat nieuwe wereldrijken altijd westelijk van hun voorganger ontstaan (156), of dat alle ellende te herleiden is tot het kwaad van de godsdienst (hfst. 3)? Warner’s onbarmhartige geloof in wetenschap, ratio en verstand (op blz. 12 komt het woord ‘feiten’ in één alinea 8 x voor) is van een zelfde kwaliteit gewapend beton als de tegen atoomaanvallen beschermde energiecentrale onderin de buik van het Groningse gebouw van de Gasunie. Honderd Diederikken Stapel laten nog geen kras achter in zo’n wereldbeeld.

Een begenadigd schrijver zou de lezer desondanks kunnen raken met metaforen, woordvondsten, stijl en ritme. Maar woordvondsten als manstaltig, kwaadkwaliteit, goddigheid, redegevend (48, 49) werken eerder versluierend dan verhelderend. Zinnen zijn vaak ellenlang, er is herhaling, de metaforen pakken niet.

Toch schittert hier en daar een diamantje. In zijn betoog over communicatie-ethiek vertelt Warner dat hij ooit dagenlang ‘door zijn tanden heen’ heeft gelogen ter bescherming van een vrouw wier man in een gekaapt vliegtuig zat. Nood brak wet. Daar zou ik meer van willen weten. (137) Warner’s volgende boek zou autobiografisch moeten zijn en hij zou er een strenge redacteur voor moeten kiezen.

Naam van het boek: De zachte diamant – communicatie-filosofische beschouwingen en betogen
Auteur: Ben Warner
Uitgever: Free Musketeers
Jaar van uitgave: 2011
ISBN-nummer: 9789048419715
Aantal pagina's: 182
Kosten: € 18,95
Datum recensie: november 2011
Gerecenceerd door: Joost Eskes
Aantal sterren: