Riemen om de kin! door Jeroen Corduwener

Wie was die man en in welke context kwam dat rapport tot stand? De historicus Jeroen Corduwener heeft dat nu in een verrukkelijk boek van a tot z beschreven.
In 1929 wordt jurist en journalist Gerrit Jan van Heuven Goedhart op 28 jarige leeftijd hoofdredacteur van de Telegraaf. Van het suffe Utrechts Nieuwsblad maakt de vrijzinnig democraat vanaf 1933 een toonaangevend anti-NSB blad. Tijdens de oorlogsjaren richt hij verzetsblad Parool op, hij zit tot over zijn oren in het verzet. In 1944 ontkomt hij na een levensgevaarlijke reis dwars door bezet Europa en te voet over de Pyreneeën naar Engeland. Daar benoemen koningin Wilhelmina en premier Gerbrandy deze stoere Engelandvaarder direct tot Minister van Justitie. Van Heuven krijgt na een reeks conflicten o.a. met Wilhelmina voorjaar 1945 ontslag. Terug bij het Parool verzet hij zich tegen het militair geweld van Nederland in Indonesië, wordt (toch) senator voor de PvdA en ontwerpt in 1947 artikel 19 voor de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties. Natuurlijk is dat het artikel over vrijheid van meningsuiting. Een paar jaar later wordt hij benoemd tot eerste directeur van de VN vluchtelingenorganisatie UNHCR. Als ‘wereldbedelaar nummer 1’ ontmoet hij de groten der aarde, onder wie Eleanor Roosevelt en president Eisenhower. In 1955 krijgen de UNHCR en zijn directeur voor hun werk de Nobelprijs voor de Vrede. Geen gek resultaat.
En dat rapport over de overheidsvoorlichting van 1946? Tja, de lezer moet wachten tot blz. 326 voor dat de ‘bijbel van de voorlichting’ aan bod komt. Corduwener doet het in een halve bladzij af. Het rapport, schrijft hij, was niet meer dan een ‘kluifje’ dat de regering Schermerhorn de eerzuchtige maar in ’46 uitgerangeerde oud-minister toewierp. Het speelt in het leven van de latere Nobelprijswinnaar geen grote rol. Jammer, maar helaas.
Corduwener heeft met ‘Riemen onder de kin’ een prachtig boek geschreven over een ten onrechte vergeten journalist, politicus en denker. Van Heuven was gewend tegen de stroom in te roeien, hij was een ongemakkelijk heerschap met tomeloze ambitie, had talloze vijanden en was berucht vanwege zijn woedeaanvallen. Maar ook een onverzettelijk democraat. Na zijn vroege overlijden in 1956 eert de Volkskrant hem als ‘Vriend der vluchtelingen. Kampioen voor vrijheid en menslievendheid’. Een verdiend tribuut.

Titel van het boek: Riemen om de kin!
Auteur: Jeroen Corduwener
Uitgever: Bert Bakker
Jaar van uitgave: 2011
ISBN-nummer: 9789035135048
Aantal pagina's: 568
Kosten: 49,95
Datum recensie: Juli 2011
Gerecenseerd door: Joost Eskes
Aantal sterren: 5